به گزارش پایگاه خبری استانسازان؛ برنامه صف اول جمعه اول دیماه با موضوع معاونت عمران و توسعه وزارت کشور؛ از زیرساختهای ارتباطی تا طرح تکام با حضور آقای دکتر مهدی جمالی نژاد معاون عمران و توسعه امور شهری و روستایی وزیر کشور پخش شد که در زیر این گفتوگو را میخوانید:
از آخرین موضوع خبری شروع میکنیم که روز گذشته رئیسجمهور سفری به گلستان کردند طبعاً در دور دوم سفرهای استانی رئیسجمهور محترم وقتی که به استانها میروند طرحهای زیادی به بهرهبرداری میرسد و مردم در گذر زمان از آنها استفاده میکنند، در حوزه کاری شما دیروز هم در حوزه توسعه شهری و هم روستایی چه اتفاقاتی افتاد؟
قبل از این که به گلستان بپردازم موضوعی را خدمت شما عرض کنم، خوشبختانه علی رغم شرایط سخت اقتصادی، موضوعات تحریمها و مسائلی از این دست، طرحهای عمرانی خیلی با سرعت دارد پیش میرود مستحضر هستید مثلاً سال گذشته برای هفته دولت ۱۸ هزار پروژه را افتتاح کردیم، امسال شد ۳۰ هزار پروژه و مبلغ ریالی آن حداقل دو برابر شد. طرحهای عمرانی را ما در کشور برای آن چند قله تعریف میکنیم دهه مبارک فجر، هفته دولت، هفته دفاع مقدس بسته به نوع پروژه مثلاً مناسبتهایی را انتخاب میکنیم طرحها را افتتاح میکنیم، کلنگ زنی میکنیم، ولی میخواهم عرض کنم به غیر از آن قلهها ما هر ماه سفرهای استانی آقای رئیسجمهور را داریم که واقعاً سفرهای پربار و پربرکتی است.
هر هفته در کشور افتتاح از یک طرح ویا کلنگ زنی یک طرح را داریم
سفرهای وزرای مختلف خود جناب آقای وحیدی وزیر محترم کشور هر هفته سفر دارند هر هفته استانهای مختلف هستند، هر هفته پروژه افتتاح میکنیم، کلنگ زنی میکنیم. مثلاً همین هفته گذشته ما استان ایلام بودیم تمام موضوعات از جنوب ایلام شروع کردیم مثلاً بحث جاده دهلران- اندیمشک، تونل بین دره شهر و آبدانان و همه این طرحها را هم بازدید میکنیم و هم بعضاً آماده کلنگ زنی است کلنگ زنی میکنیم، هم افتتاح میکنیم. باز وزاری مختلف هم به همین صورت، وزارت کشور، چون یک وزارتخانه میاندار و مجموعهای است که تمام این طرحها را رصد و پیگیری میکند، چون حجم طرحها به مراتب بیشتر هم است که باید بازدید کنند.
طرحهایی که باید تسهیلات میدادیم بیش از ۱۱۴ درصد محقق شد
ولی میخواهم برگردم به فرمایش شما، در همین سفر آقای رئیسجمهور انصافاً سفر پربرکتی بود مستحضر هستید ما در سفر اول آقای رئیسجمهور ۱۱۸ مصوبه را داشتیم که تقریباً میشود گفت برای ۲۵ دستگاه ملی ما بود، ۱۱۹۰۸ میلیارد تومان اعتبار این طرحها بود که مبلغ قابل توجهی است و حدود ۱۱۸۰ میلیارد تومان هم تسهیلات بود که بد نیست تاکید کنم مصوبات دور اول خوشبختانه بیش از ۴۰ تا ۴۵ درصد از مواردی که باید پرداخت اعتبار میکردیم محقق شد، آنهایی که باید تسهیلات میدادیم بیش از ۱۱۴ درصد محقق شد که برای دور اول است.
مستحضر هستید ما نزدیک ۳۱ استان را که بازدید کردیم نزدیک ۱۱ استان را هم مجدد بازدید داشتیم و این سفرهای آقای رئیسجمهور را داشتیم که تقریبا میشود ۴۲ استان و این خیلی ارزشمند است از این طرف هم اعتبار مصوب این سفر ۱۰۸۵۱ میلیارد بود، مصوبات ما ۱۴۰ مصوبه بود، سهم سازمان برنامه و بودجه اینجا ۵۷۵۳ میلیارد تومان بود، سهم دستگاههای اجرایی ۳۸۱۲ میلیارد تومان بود، سهم استانمان هم ۱۲۸۷ میلیارد تومان بود، میخواهم عرض کنم همه و همه اینها در کنار آن طرحهایی است که عرض کردم ما در طول دوران سال در استان گلستان افتتاح میکنیم و کلنگ زنی میکنیم .
مردم سرعت دولت در اجرای طرحها را میبینند و حس میکنند
بد نیست اشارهای بکنم با آقای وزیر که رفته بودیم مستحضر هستید روز قبل از آن آقای وزیر تشریف برده بودند جشنوارهای برای هفته پژوهش شهید فخریزاده در استان مازندران بودند آنجا هم نزدیک ۲۵ هزار اثر به این جشنواره ارجاع شده بود آقای وزیر بعد از آنجا تشریف آورده بودند به استان گلستان و خدمت آقای رئیسجمهور بودیم در آن سفر مثلاً هر کدام از وزرا، خود آقای وزیر کلاله تشریف بردند، گالی کش را تشریف بردند، خود گرگان مناطق کمتر برخوردار و محروم آن که ۸ حاشیهاش را تحویل مجموعه دادیم برای بحث قرارگاه تحول که دو تا از آن برای گنبد است، ۶ تا برای شهر گرگان است و داریم تسری میدهیم به جاهایی که نیاز است مناطق حاشیه را توسعه بدهیم آنها را هم به نوعی توجه ویژه کنیم، مثلاً جلسه مفصلی داشتیم محله انجیر آب را بازدید کردیم طرحهایی که تعریف شده بود و طرحهایی که باید تعریف بشود، طرحهایی که آماده بهرهبرداری بود یا قبل از آن قلعه حسن را به اتفاق آقای وزیر رفته بودیم، خیلی این جریان مثبتی است که نشاط و شادابی برای کشور و مردم ایجاد میکند، مردم میبینند و حس میکنند سرعت زیاد این طرحها را و این که خوشبختانه قطار روی این ریل دارد حرکتش را به درستی انجام میدهد.
مهمترین طرحهایی که در استان گلستان به بهرهبرداری رسید چه طرحهایی بود و با توجه به اینکه ۱۰ هزار میلیارد تومان رقم بسیار بزرگی است که در یک سفر استانی اختصاص داده میشود، البته شما یک توضیحی بدهید که این بودجه این گونه توزیع نمیشود، قبلا کارشناسی میشود در استان و بعد میآید در تهران معاون اجرایی رئیسجمهور، روسای دستگاهها با هم کار میکنند تا این بودجه اختصاص داده بشود.
مستحضر هستید این یک پایش کامل در خود استان میشود، خود آقای استاندار از آن طرف، معاونین عمرانی ما به عنوان بالاترین مرجع عمرانی از آن طرف، دستگاههای ذیربط از این ۲۵ دستگاه هر کدام میآیند با معاون عمرانی، با استاندار محترم طرحهایشان را میبندند بررسی میکنند پیگیری میکنند، مثلاً یک سری از این طرحها در نوسازی مدارس تقسیم میشود مثلاً ۱۶۰ میلیارد به سمت نوسازی مدارس میرود یا مثلاً فرض کنید در بحث بیمارستانهای استان یا روی بحث نهضت ملی مسکن تقریباً تک تک اینها روی استانها جمع میشود و روی آن کار میشود بعد از این تازه میآید فرمودید مثلاً معاونت اجرایی یا مثلاً فرض کنید معاون اول چندین بار این جلسات به عناوین مختلف گذاشته میشود، خود ما، دوستانمان در استانها معاون عمرانی این طرحها را باز یک رصد مجدد میکنیم.
بودجه های اختصاصی به طرحهای عمرانی استانها با پشتوانه علمی اختصاص مییابد
میخواهم خدمت شما عرض کنم اینها یک پایش مفصلی میشود خدای نکرده این نیست مثلاً بدون پشتوانه علمی باشد یا بدون پشتوانه اجرایی باشد خوشبختانه عرض کردم خود اینکه میبینید مثلاً سال گذشته خیلی از این طرحها انجام شده و دارد انجام میشود و عرض کردم مثلاً از طرحهای سال گذشته ۶۶ تا از آنها در حال اجرا است با سرعت و ۱۰ تا است که فرایندهای اجرایش دارد پیگیری میشود از مصوبات سال قبلشان یا مثلاً فرض کنید از این طرحها نزدیک به ۴۳ تا از آنها به اتمام رسیده است همه اینها نویدبخش این است که طرحهای عمرانی کشور خوشبختانه سرعتش بالا است.
دیدار با نخبگان و فعالین اجتماعی از موضوعات مورد توجه سفرهای استانی دولتمردان است
ما در استانها که میرویم به غیر از مسائل عمرانی مان به موضوعات دیگر هم توجه داریم فرض کنید بازدید از هنرمندان و نخبگان است، نویسندگان است، جلسه با فعالین اجتماعی، جلسه با نخبگان دانشجویی با کسانی که ایدههای خلاقانه و نوآورانه دارند در حوزههای اجتماعی یا موضوعاتی از این دست با فعالین اجتماعی که خود آقای وحیدی بلا استثنا هر شهرستانی میروند این جلسات جزو برنامههایشان است یا اردوگاههای ترک اعتیاد و غیره، میخواهم خدمت شما عرض کنم یک بسته بسیار بزرگی از اقدامات است که یک بخشی از آن، این بحث پروژه عمرانی میشود.
یکی از موضوعاتی که در دولت سیزدهم هم بسیار مورد توجه قرار گرفته بحث حملونقل است هم حملونقل عمومی چرا که این میتواند هم کاهش آلودگی ایجاد کند و هم زمینه برای تقویت تردد هم داخل شهری و هم بین شهری، شما به عنوان معاون عمرانی که یک سابقه استانی و شهری داشتید این را چطور میبینید و الان وضعیت ما چطور است؟
روز چهارشنبه بود که پانزدهمین جشنواره مشترک پژوهش بین وزارت کشور و سازمان شهرداری تهران را داشتیم و حدود ۲ هزار و خردهای اثر آن جا آمده بود روی موضوعات مختلف، مسائل معماری و شهرسازی، مسائل حملونقل، موضوعات سیما و منظره شهری و موضوعات بسیار زیادی آنجا مطرح شد مثلاً چند هزار مقاله، چند صد کتاب و اتفاقاً من در آن جلسه خدمت خیلی از دوستان مطرح کردم که علی رغم این که شاید مثلاً مردم خروجی برخی از اقدامات را شاید موثر نبینند، مثلاً در بحث آلودگی هوا، اما آن طرف اقداماتی که دارد انجام میشود با این بضاعت محدود اقدامات قابل توجهی است، روی همین بحث حملونقل مستحضر هستید شاید ما بیش از یک دهه بود که واقعاً نتوانسته بودیم به ناوگان حملونقل عمومی اتوبوسی اضافه کنیم، ناوگان ما خیلی پیر و فرسوده شده بود ما بیش از ۱۸ هزار اتوبوس که داشتیم ۴ تا ۵ هزار تا از آنها کاملا به مرحله اسقاط رفته بود و متوقف شده بود.
قطار شهری و بهسازی ناوگان حملونقل در دستور کار دولت است
نزدیک به ۱۳ هزار اتوبوس فعال در کشور داریم و ۵ هزار تا از آنها است که خیلی فعال و پرتحرک دارد در کشور سرویس میدهد، خوب نیاز بود و نیاز است که این ناوگان را جوان کنیم نیاز است این ناوگان را احیا کنیم علی رغم مأموریتهای زیادی که وزارت کشور دارد میدانید وزارت کشور وزارتخانهای است که مأموریتهایش بسیار زیاد است، علی رغم این همه کار سنگین اینجا باید شهادت بدهم الان خود آقای وزیر هفتگی جلسه گذاشتند پیگیری میکنند هم روی بحث قطار شهری و هم روی بحث تأمین واگنها و هم روی بحث تأمین اتوبوس این را باید تاکید کنم از همان سال گذشته ایشان بلااستثنا مثلاً موضوعاتی که روی بحث خرید واگن بود، موضوعاتی که در خصوص خرید اتوبوس و جوان کردن ناوگان بود خودشان حضور داشتند، ورود پیدا میکردند با مجموعههای مختلف این را عرض کنم آن طرف با وزارت صمت، این طرف با دوستان معاونت فناوری که چه کار بکنیم این واگنها را برقی کنیم یا چه کار کنیم که این واگنها را ساخت داخل کنیم، چون موضوعاتش خیلی متنوع است خود آقای وزیر با توجه به اشرافی که دارند ورود جدی کردند. این را تاکید کنم که علی رغم این شرایط سخت ما خوشبختانه اقدامات خوبی را انجام دادهایم.
الان به صورت مشخص وضعیت ما در حوزه کمک به حملونقل درون شهری و هم بین شهری به چه صورت است؟
در بحث حملونقل ریلی اتفاقات خوبی دارد میافتدکه بیشتر روی بحث سازهای است الان در بحث سازهای ۹۰۸ کیلومتر تونل چیز کمی نیست جزو طرحهای ما است در ۹ کلانشهر یا این که فرض کنید قرار است ۷۰۰ ایستگاه ساخته شود که عدد کمی نیست خوشبختانه از آن ۹۰۸ کیلومتر حدود ۴۰۰ کیلومتر ساخته شده و بهرهبرداری میشود، ۲۵۰ ایستگاه ساخته شده است و با سرعت هم دارد کار میشود. کلان شهرهای ما در بحث حملونقل انبوه و ریلی ورود خیلی خوبی دارند این دلگرمی را به هم میهنان عزیز میدهم که خیلی از هم میهنان شاید میبینند در کلان شهرها جنب و جوش روی زمین نیست، ولی زیر زمین خیلی خبر است، الان در شهرهای بزرگ ما در حفر تونل خیلی از شهرهای ما ورود جدی دارند مثلاً تبریز خیلی خوب دارد کار میکند، شیراز، تهران هم همینطور، اصفهان را خودم بازدید داشتم که همینطور بود و مشهد که یکی از شهرهای پیشرو این حوزه بوده است، حالا کرمانشاه و اهواز دو کلان شهری است که باید یک مقدار این را تسریع کنیم و یک مقدار جلسات فشردهتر میخواهد، میخواهم بگویم روی بحث حملونقل ریلی ما در این فضا خیلی خوب ورود کردیم یک مقدار در بحث خرید واگن مشکل داشتیم که عرض کردم جلسات خوبی را داشتیم خود آقای زاکانی به چین رفتند، دوستان ما در سازمان شهرداریها مدام جلسه دارند برای بحث خرید واگن، ۶۳۰ واگن را همچنین، ۲ هزار دستگاه را همچنین، میخواهم عرض میکنم اتفاقاتی که دارد میافتد در بحث حملونقل ریلی نویدبخش است در بحث خرید اتوبوس مستحضر هستید ما یک قرارداد ۴۸۰۰ تا برای اتوبوس داشتیم که از این تعداد حدود ۱۳۰۰ تا از آن تحویل شهرداریها شد، حدود ۵ هزار ون را قرارداد داریم.
تولید داخل است یا از خارج وارد کردید؟
اینها همه تولید داخل است، ولی باز باید سرعتش زیاد بشود تمام بحث ما این بود که در بحث حملونقل علی رغم اینکه خیلی سرعت دوستان زیاد است، ولی آن قدر کار نشده داریم که فکر میکنم خیلی باز باید این مسیر را طی کنیم این را هم خدمت شما عرض کنم، چون رئیس کمیته زیرساخت اربعین هم خود معاونت عمرانی است در حوزه اربعین هم ما حضور جدی داریم یکی از کمیتههایی که فقط مختص همان چند روزه اربعین و ایام اربعین نیست و در طول سال فعالیت دارد همین کمیته است.
الان مثلاً جادههای خوبی هم در ایلام یا از کرمانشاه دارد دو بانده میشود و بعضیهایش تونل هایش به بهرهبرداری هم ظاهراً رسیده است.
خبر خوب را به استانهای غربی کشور بدهم به قدری این طرحهای زیرساختی در شکوفایی این استانها موثر بوده که یک بار باید یک جلسه مفصل بگذارم و طرحهای زیرساختی اربعین را خدمت شما عنوان کنم، طرحهای جامعی که داریم برای آنها تهیه میکنیم برای هر کدام از مرزها فرض کنید مرز باشماق از آن طرف، مثلاً مرز تمرچین از آن طرف، مرز چذابه، شلمچه، مهران، خسروی یعنی اتفاقات خوبی دارد میافتد همین چند روز پیش جلسهای داشتیم با دوستانمان در استان ایلام بودیم خوشبختانه طرح جامع مهران را به جد دارند کار میکنند خیلی میتواند موثر باشد، طرحهای زیرساختی که الان دارد انجام میشود یا حتی سالهای گذشته انجام شده همش میرود در دل همین طرح جامع اربعین که خدای نکرده کار دوباره هزینه انجام نشود و نخواهیم دوباره هزینه کنیم، میخواهم عرض کنم در یک جلسه مفصلی انشاالله در مورد طرحهای زیرساختی اربعین صحبت خواهم کرد که چه اتفاقات خوبی دارد میافتد.
امسال کمترین مشکلات را در بحث زیرساخت حملونقلی داشتیم
امسال کمترین مشکلات را در بحث زیرساخت داشتیم و اتفاقات خوبی داشت و خیلی از هم میهنان عزیز در بحث زیرساخت رضایت نسبی داشتند در بحث حملونقل خوشبختانه علی رغم اینکه گفتم بضاعت اندکی داریم باز با همین میزان خودرو و اتوبوس و ون که تزریق شد اتفاقات خوبی افتاد در حوزه حملونقل همه اتفاقات تحرکی را ایجاد کرده، ولی راه برای پیمودن خیلی زیاد است و برای این که به ویژه آن منابع متحرک را که در شهرها هوا را آلوده میکند را کمتر کنیم اتفاقات قشنگی که داریم میبینیم دارد رقم میخورد، در بحث برقی شدن فوقالعاده جلسات فشرده داریم آن طرف وزیر صمت انگیزه فوقالعاده مضاعفی دارند و جناب آقای وحیدی هم همچنین و زیر مجموعهها هم به همین صورت اگر بتوانیم بحث برقی شدن را زیرساختش را آماده کنیم میدانید که بحث برقی شدن بحث اصلی اش که زیرساخت است آن سندش که دوستان دارند تهیه میکنند همه نویدبخش است که بتوانیم تحولی را در حوزه حملونقل هم شاهد باشیم.
الان بحث آلودگی در کلان شهرها یک دغدغه عمومی است هم برای مردم و هم برای مسئولین، برای حل آن الان به صورت مشخص چه طرحهایی را در این زمینه دارید؟
قانونی که برای بحث هوای پاک نقطه عطفی بود قانون هوای پاک بود که سال ۱۳۹۶ تصویب شد این قانون ۳۴ ماده دارد و ۲۵ دستگاه را درگیر میکند ۱۰ دستگاه و وزارتخانه وظیفه و مأموریت جدی دارند خیلی از این مأموریتها هم نیاز به اعتبارات خیلی زیادی دارد، از سال گذشته ما قرارگاهی را در وزارت کشور راه اندازی کردیم خود آقای وحیدی محوریت این قرارگاه بودند، جلسات مداوم بحث هماهنگی برنامهها و پایش اقدامات داشتیم به غیر از این که ناظر اصلی، محیط زیست است، ولی ما به دوستان در سازمان محیط زیست کمک کردیم و با عنایت به این که یکی از دغدغههای همه کلان شهرهای کشورمان است جلسات هفتگی را الان داریم میگذاریم، خوشبختانه همه مشکلات و مسائل حتی میزان اعتبارات مورد نیاز جمع آوری شده است، ولی نیاز است که حتماً در بودجه ۱۴۰۳ ردیف ویژهای دیده بشود خوشبختانه میزانی را دیدند که کم است و باید ارتقا پیدا کند و هر دستگاه و وزارتخانه باید سهم خودش و تقسیم کار خودش را به نحو احسن انجام بدهد. چند شهر ما شرایطشان خیلی سخت است الان آلودهترین شهرهای ما فعلاً اصفهان، اراک، کرج و تهران است و به این چند شهر باید عنایت ویژه کنیم بعضی از کلان شهرهای ما شرایطشان خوب است که فکر میکنم آنها را باید در اولویت بعدی بگذاریم، ولی نهایتاً همه همت دوستان باید باشد که این چند وظیفه این ۳۴ ماده که تکلیف شده است را انشالله انجام بدهیم.
الان مصادف است با برنامه هفتم، در برنامه هفتم به ویژه در حوزههای عمرانی موضوعی است که باید آینده نگری شود، از شما به عنوان کسی که سکاندار بحثهای عمرانی شهری و روستایی هستید الان این موارد و بندها و فصلهایی که در برنامه هفتم در حوزه عمرانی آمده را چطور میبینید؟ آیا فکر میکنید این میتواند در توسعه یا پیشرفت عمرانی شهری و روستایی طی ۵ سال آینده موثر واقع شود یا خیر؟
بله در تمام جلسات کارشناسی و کمیتههای فرعی اش دوستان و همکاران من حضور داشتند چه حوزه فنی و چه حوزه مسائل شهرسازی، چه در عرصه حملونقل، ما در بحث توسعه شهری و روستایی عنایت ویژهای دوستان روی این قسمت داشتند، همکاران من در سازمان شهرداری و همچنین وزارت کشور روی این موضوعات که آنجا مطرح میشود در برنامه هفتم توجه جدی و ویژهای را داشتند، ولی در کنار برنامه هفتم نکتهای که وجود دارد این بودجههای سالیانه است مثلاً امسال ۳۷۵ میلیارد تومان بودجه عمرانی داشتیم که از این مبلغ حدود ۱۳۰ -۱۴۰ همت به ما تخصیص داده شده و اگر انشالله وضعیت خوب باشد تا ۱۶۰ -۱۷۰ همت دیگر هم به ما تخصیص میدهند این میزان که میخواهم خدمت شما عرض کنم همه در دل آن برنامه ششم بود، برنامه هفتم برای طرحهای زیرساختی و به ویژه طرحهایی که اولویت اول کشور ما است من دیدم برنامه خوبی دیده شده به موضوعات زیست محیطی تا حدی توجه شده است، موضوعاتی که مثلاً همین بحث قانون هوای پاک به یک سری از بندها به خوبی توجه شده است، ولی باز احساس میکنم برای تصویب نهایی و موضوعات بعدی آن این مد نظر دوستان هم بود که یک مقدار اینها را بیشتر کنند که این اتفاقات هم خوشبختانه در بعضی از احکامش افتاد.
در حوزه روستایی چطور؟ یعنی طرحهای عمرانی در حوزه روستایی در برنامه هفتم؟
در وزارت کشور ما بحث روستاها را خیلی جدی گرفتیم، بحث روستاها متولیان خیلی زیادی داشته و دارد و یک مقدار کار را به همین خاطر سخت کرده است، مدیریت واحدی در بحث روستا فعال نبوده و این کار را سخت میکرد. خوشبختانه این اعتقاد و این نگاه را ما در وزارت کشور داشتیم که دهیار ما باید به عنوان مدیر اجرایی در روستا حرف اول را بزند، دوستان ما در شورای روستا توجه ویژهای به آنها بشود، در هویت بخشی به روستا توجه خاصی به آن شد یکی از مباحثی که ما داشتیم یکی از مشکلاتی که در کشورمان داشتیم اخیراً هم روی آن خیلی بحث میشود بحث حاشیه نشینی است، اعتقاد قلبی ما این است که این حاشیه نشینی به خاطر عدم توجه به روستاها بوده است، به خاطر عدم توجه به شهرهای کوچک بوده است، همین نگاه شاید حداقلی به روستاها و شهرهای کوچک ما باعث شد که جریان مهاجرتی را داشته باشیم از شهرهای کوچک و روستاها به شهرهای بزرگتر و کلان شهرها و متأسفانه مشکلاتی که اخیراً میبینیم بحث حاشیه نشینی، اسکان غیر رسمی، آسیبهای اجتماعی الان نگاه دستگاههای مختلف، وزارت کشور روی روستاها ویژه است، دولت هم به همین صورت است، مستحضر باشید وزارت کشور این قدر این بحث برایش مهم است.
طرح تکام با هدف ایجاد اشتغالزایی در روستاها و جلوگیری از مهاجرت اجرا میشود
اصلاً یک قرارگاه را ویژه همین قضیه روستایی راه اندازی کرده یکی از همکاران بسیار مجرب ما محور این قرارگاه هستند، طرح بسیار ارزشمندی به عنوان طرح تکام آماده کردند این طرح تکام خیلی از آن مصادیقی که ایجاد اشتغال کند در روستاها، اشتغال پایدار ایجاد کند، جمعیت را ثبات و ماناییاش را باعث بشود، جریان مهاجرتی را کُند کند، حتی مهاجرت معکوس را رقم بزند، خیلی از اقداماتی که در دورههای گذشته مهاجرت را ایجاد میکرد پایش کند و مسائلی از این دست را داریم رویش کار میکنیم.
در برنامه هفتم هم خیلی از این مصادیق را دوستان بردند دیدند و آنجا پیگیری کردند و از آن دفاع کردند و خوشبختانه بعضی از آنها دیده شد.
شما چقدر امیدوار هستید که با اجرای طرح تکام زمینه برای مهاجرت معکوس فراهم شود که بسیاری از آسیبهای اجتماعی که ما الان با آن مواجه هستیم ناشی از مهاجرت به حاشیه شهرها و خود حاشیه نشینی یک سری مشکلاتی را برای کشور و در حوزه اجتماعی به وجود میآورد. ارزیابی خود شما چیست؟
توجه به روستاها میتواند در خیلی از مشکلات و معضلات موثر باشد که فعلاً کلان شهرها و شهرهای بزرگ و مراکز استانهای ما دارد. برای اولین بار در سال ۱۳۹۵ آمارگیری که کردند آمدند مبدا و مقصد، ساکن و مالک را مشخص کردند طبق آن آمارگیری مشخص شد مثلاً کسانی که در تهران یا شیراز یا اهواز هستند یا هر شهری اینها برای همان شهر هستند یا اگر مهاجرت کردند از چه روستایی و چه شهری مهاجرت کردند و اگر هم از تهران مهاجرت شده به شهر یا روستایی، به کجاها مهاجرت شده یعنی دقیقاً روند مهاجرتی در آن به چه صورت است، تکام کمک میکند به این که پیشگیری کنیم، اخیرا کار قشنگی را وزارت کشور شروع کرد روی بحث مثلا تعریف زنجیره ارزش در شهرهای مختلف یا روستاها یا استانهای مختلف که خیلی میتواند کمک کند، اشتغال پایدار در دل همین طرح تکام است حدود سه ماه یکبار هم ما باید جلساتی را بگذاریم و پایش کنیم چه اتفاقاتی افتاده و کجای نقشه راه هستیم.
نهضت مسکن برای روستاها از اولویت های دولت است
اگر این اتفاقات به خوبی انجام شود آن بحث پخش شدن جمعیت، چون مستحضر هستید وقتی که ما عنوان میکنیم که افزایش جمعیت در کشور است که از اصلیترین اهداف ما است در کنارش این توزیع متوازن جمعیت هم است یعنی وقتی عنوان میکنیم بیش از ۶۰ هزار روستا و سکونت گاه داریم که ۳۸ هزار تا از آنها دهیاری دارند دقیقا این فضا یک فضای مویرگی در کل کشور است، اگر روستاهای اطراف مرزهای ما، روستاهای مرکزی ما، روستاهای کویری ما خالی از سکنه شوند چقدر مشکل ساز خواهد بود، خود این مانایی و ثبات جمعیت چقدر میتواند به مرزها و مرزنشینان ما کمک کند و بنابراین یکی از اهداف بزرگ تکاملی در این طرح همین است و نقشه راه بسیار خوبی را دوستان در قرارگاه آماده کردند، جلسات بسیار خوبی را داشتیم این طرف وزیر محترم کشور و هم آن طرف وزیر محترم راه و شهرسازی حتی تمام بحث ما این است طرحهایی هم که داریم در دل همین مثلا بحث نهضت ملی مسکن اگر ما همه مسکنها را ببریم در کلان شهرها و شهرهای بزرگ باز باعث میشود که روند مهاجرت را سرعت دهیم، باز آمدیم ببینیم چکار کنیم که مسکن روستایی رشدش بیشتر باشد، توجه ویژه به مسکن روستایی شود و چکار کنیم که مهاجرت معکوس را با همین نهضت ملی مسکن در روستاها.
چه زمانی میتوانیم آثار اولیه این را ببینیم و مردم احساس کنند که الان با اجرای این طرح، زمینه برای مهاجرت معکوس به روستاها شروع شده، حالا در مورد زیرساختها هم طی سالهای گذشته اقدامات بسیار خوبی شده در حوزه جاده، برق، آب حتی گازکشی یعنی چه زمانی میتوانید شما به عنوان کسی که سکان دار این جا هستید بگویید که الان مثلا این طرح ۵۰ درصدش با موفقیت اجرا شد؟
من خیلی امیدوارم، مخصوصا این طرح تکام یک طرح خوبی است و انصافا هم یک عزم جدی را دوستانمان جزم کردند در خود وزارت کشورو آن قرارگاه جلسات مداوم و روزانه حتی استاندارانی که دورههای مختلف استاندار بودند افراد مجرب و با تجربهای که بعضا بازنشسته شدند همه را بکار گرفتیم که تجاربشان را بیاورند تا این اتفاق بیفتد. احساس من این است که اگر بخواهیم این حرکت را خیلی پرشتاب ببینیم یک اجماع کلی، بسیج همگانی را نیاز داریم من یک جلسه خدمت آقای جبلی بودم اولا تشکر کنم آقای جبلی کار ارزشمندی اخیرا در صدا و سیما انجام دادند مثلا راهپیماییهایی که میگذارند کلان شهرها است در کنارش روستاها هم دیده میشوند، همین اقدامات در کنار هم که روستا هم دیده شود و آن حس تعلق روستایی به روستایش بالا برود و آن انسجام روستایی را بتوانیم محقق کنیم و آن سرمایه اجتماعی را در آن روستا ایجاد کنیم به قدری این حرکت نافذ بوده و به قدری شور و شعف در روستاهایمان ایجاد کرده است، اگر همین را به همه برنامههای صدا و سیما تسری دهیم مثلا اگر فیلمی میخواهد ساخته شود، سریالی میخواهد ساخته شود حتی یک برنامه معمولی.
صداسیما سهم خودش را در به تصویر کشیدن روستاها در کنار شهرها عملی کرد
یکی از این برنامههایی که ما داریم مناسب سازی معابر است با معلولین و جانبازان عزیز همان جا این را بحث کردم گفتم همین مصادیق را میشود در همین برنامهها دید نخواهیم یک برنامه مجزا برایش بگذاریم، در بحث روستاها هم کار صدا و سیما کار خیلی ارزشمندی بود، میخواهم بگویم سهم خودش را صدا و سیما به این صورت عمل کرد، دستگاههای دیگر هم باید ورود پیدا کنند، مشکل اصلی که ما در روستاها داریم اشتغال پایدار است، اگر جوانانمان آن درآمد پایدار را ببینند و سرمایهای که بتوانند آن جا خانواده تشکیل دهند و امرار معاش کنند و بتوانند آن جا برنامههای آینده خودشان را پیش بینی کنند یقین بدانید که این طرح تکام هم موفق خواهد بود. یک اجماعی را میخواهد که همه دستگاهها ورود پیدا کنند و دوستانمان را در قرارگاه تنها نگذارند و این طرح هم دوستان یک حمایت معنوی و فرهنگی و اجتماعی از این کار کنند؟
کدام دستگاهها بیشتر دارند همکاری و حمایت میکنند؟
صدا و سیما خیلی خوب بودند و در جلسات مختلفی که با مدیران صدا و سیما داشتم دیدم حتی در برنامههای کوچک و حتی در برنامههای رادیویی دیدم روستاها را دارند خوب میبینند، این دیده شدن خیلی موثر است، آن طرف خود معاونت روستایی ریاست جمهوری یک طرف است، وزارت راه و شهرسازی خیلی موثر است که تمام این اتفاقات ارزشمندی که قرار است برای کشور بیفتد آن ۴ میلیون مسکن را بین روستاها تقسیم کند، وزارت نیرو همچنین، وزارت مخابرات در بحث پوشش دهی روستاها خیلی خوب دارد عمل میکند خیلی ارزشمنداست وقتی یک روستایی ببیند راحت در روستای خودش نشسته و با تمام جهان میتواند با اینترنت ارتباط داشته باشد شاید خیلی از آن جوانها دلیلی نمیبینند که به شهرهای بزرگ بروند خیلی از اتفاقاتی را که میخواهند به صورت حضوری نیاز نباشد عمل کنند و به صورت غیرحضوری بتوانند انجام دهند، یک اجماع و حرکت خوبی را از وزارتخانهها و دستگاهها و سازمانها میبینیم و اگر این طرح تکام بخواهد موفق شود و آن قرارگاه هم بخواهد به هدف اصلی خودش برسد به این پشتوانه نیاز دارد.
دغدغهای که واقعا در کشور به عنوان ام القرای اسلام خیلی بد است که ما شاهد باشیم همچنان گاهی اوقات میزان کسانی که در تصادفات رانندگی جان خودشان را از دست میدهند یک رقم بالای مثلا ده هزار نفر باشد، یکی از موضوعات نقاط حادثه خیز است، برای این که این نقاط حادثه خیز حل شود شما، وزارت مسکن و شهرسازی، نیروی فراجا و دیگران چه کردید و الان چقدر این حل شده است؟
این یکی از دغدغههای حضرت آقا هم بوده و ایشان در فرمایش هاشان این را مطرح فرمودند، آقای رئیسجمهور هم همین طور، وزاری مختلف که در این قضیه ذیربط بودند هم همچنین و آقای وزیر کشور هم همینطور، متأسفانه این بحث تلفات جادهای ما خیلی آمارش نگران کننده است و به درستی هم فرمودید در جلسات و گزارشهای که دوستان میدهند نه فقط خود ما، میبینم تمام دستگاهها متاثر میشوند و انصافا جلساتی که گذاشته شده در این دو سال حداقل فوقالعاده فشرده و خوب بوده، برای اولین بار بوده که معاون اول چندین جلسه را اصلا شورای عالی حملونقل را تشکیل دادند و مصوبه گذاشتند و پیگیری کردند، خود ما در کمیسیون ایمنی راهها که ذیل وزارت راه و شهرسازی است جلسات مستمری را داریم، ما در وزارت کشور سوای جلسه کمیسیون ایمنی راه ها، در شورای عالی ترافیک کشور که من مسئول آن هستم جلسات بسیاری را داشتیم، وزیر راه و شهرسازی و وزیر کشور جلساتی را گذاشتند، ولی باز این نگران کننده است.
حدود سه هزار نقطه حادثه خیز را شناسایی کردند، ۸۸۰ تا را در اولویت اول گذاشتند تا رفع شود
ما در دولت نهم و دهم اتفاقاتی را رقم زدیم که این آمار نگران کننده سال به سال کاهش پیدا میکرد و این اجماع دستگاهها باعث شده بود آماری که رفته بود روی ۲۷-۲۸ هزار در سال کم شد، کم شد رسید تا ۱۶-۱۷ هزارتا و تا زمانی هم این موثر بود، اخیرا مجددا دارد اوج میگیرد به نظرم این اتفاقی که اخیرا افتاده که کار بسیار ارزشمندی بوده آمدند حدود سه هزار نقطه حادثه خیز را شناسایی کردند، ۸۸۰ تا را در اولویت اول گذاشتند ما خوشبختانه هفته به هفته در خود مجموعه وزارت کشور، دفتر حملونقلمان آقای دکتر شفیعی دارند جلسه میگذارند و استانها را پای کار میآورند، تک تک آنهایی که داخل شهر هستند ما ورود پیدا کردیم و برون شهریها را دوستان وزارت راه و شهرسازی ورود پیدا کردند ما هفتگی داریم موضوع را دنبال میکنیم که نقاط حادثه خیز کمتر و کمتر شود، خوشبختانه عرض کردم روی اعتبارات، کار قشنگی را دوستان در بحث ماده ۲۳ انجام دادند، میدانید بعد از سالهای سال، این ماده ۲۳ امسال و سال گذشته محقق شد همان جرائم راهنمایی و رانندگی یک مقدار تخصیص داده شد سال گذشته و امسال هم تخصیص میدهیم، یک میزان اعتبار دارند تزریق میکنند برای بحث نقاط حادثه خیز هم در وزارت راه و شهرسازی و هم حوزه خود ما، پیشنهادی را آماده کردیم که ۵ درصد از مولدسازی را برای نقاط حادثه خیز بگذاریم، این اجماعی که الان ایجاد شده و این بسیج همگانی احساس میکنم که میتواند موثر باشد، ولی فقط یک عامل نیست و چندین عامل است که باعث این موضوع میشود.
در مورد نقاط حادثه خیز چه باید بکنیم که کاهش شمار تلفات جادهای را شاهد باشیم؟
باید وزارت صمت روی بحث خودروها ورود جدی کند، خیلی از خودروهای ما ایمن نیستند و یکی از دغدغههای پلیس هم همیشه همین بوده، روی بحث فرهنگ رانندگی باید کار جدی را انجام دهیم، گذشته یادتان است بحث فرهنگ رانندگی خیلی اتفاقات خوبی افتاد به نظرم باید این تداوم یابد و از این طرف هم متأسفانه نقاط حادثه خیز خیلی تعدادش زیاد است و باید با سرعت زیاد اینها را رفع کنیم همه اینها میتواند موثر باشد و در کنار اینها هم این تعداد تلفات فوقالعاده زیاد است، مصدومین را میبینیم ما ستادی به عنوان ستاد مناسب سازی داریم که برای معلولین و جانبازان میگذاریم که چکار کنیم که شهر را آماده کنیم و برای این عزیزان مناسب کنیم.
چقدر در شهر این واقعا جنبه عملیاتی پیدا کرده است؟ هنوز هم بعضی جاها شما میبینید که در یک نقطهای آمدند مثلا موزاییک را که جانبازان یا معلولان بتوانند از آن عبور کنند هست، ولی یک دفعه روبهرویش به یک تیر چراغ برق میخورد.
بله در این قضیه خیلی جلسه گذ اشتیم که چکار کنیم که برای معلولان و جانبازان عزیز این فضا را آماده کنیم این برای سالمندان ما هم است، این طرف داریم این کار را انجام میدهیم و آن طرف در سال چندصدهزار نفر ما مصدوم و معلول داریم و این کار را خیلی سخت میکند یعنی فقط تلفات جادهای ما نیست، آن طرف ما ۶۰ هزار معلول بسترمحور داریم خیلی عدد بالایی است، به همین دلیل باید اتفاقات جدی را برای این قضیه داشته باشیم و فکر میکنم جلساتی که گذاشتیم موثر بیفتد. در بحث مناسب سازی که فرمودید اتفاقا بد نیست جلسه ویژهای برای مناسب سازی بگذاریم، شبکه سلامت شما الان برنامه خوبی را دارد عمل میکند، آقای قاسمی خودشان در جلسات تشریف بیاورند، ستادش تشکیل میشود، درون شهری همین طور دستگاههای مختلف همینطور، شهرداری و دستگاههای مختلف سهم خودشان را انجام دهند، ولی این را عرض کنم که روی بحث مناسب سازی، شهرداریهای ما بالاخص برای شهرهای بزرگ ما خوب ورود کردند، ولی میدانید خیلی از اتفاقاتی که در بحث مناسب سازی است چه ساختمانها و چه معابر برای گذشته است، اینها را نه تنها برای آینده مثلا فرض کنید ساختمان جدیدی ساخته میشود به خیلی از دوستان تاکید کردیم که اینها را افتتاح نکنند تا مصادیق مناسب سازی در آن دیده نشده است.
مناسب سازی شهرها برای معلولان در دستور کار دولت است
ولی در بحث شهرهایمان نه فقط خیابانهای جدید، نه فقط پیاده روهای جدید باید در گذشته هم این مناسب سازی را انجام دهند که یک مبلغ وسیعی را میخواهد و وقت زیادی میخواهد که در شهرهای بزرگ این اتفاق افتاده و اخیرا هم ما به چندتا از شهرهایمان را به عنوان پایلوت ورود کردیم حتی تکلیف کردیم شهردارانمان، استاندارانمان مشاور ویژهای از معلولین داشته باشند که خود آن عزیز معلول با آنها باشد و اگر میخواهند مناسب سازی انجام دهند اشکالاتی در آن نباشد که مسیرهایی را آماده کنند، ولی برای معلول مناسب نباشد، نابینایان عزیز و ناشنوایان عزیز هستند که باید برای همه اینها جدا دیده شود و یقینا مشاور خاص این مسئله که خودش هم این درد را دارد اگر در کنار مدیران ما باشند خیلی میتواند موثر باشد.
از موضوعات دیگری که در کشور خیلی راجع به آن صحبت شد بحث کمک به حل مشکل بافتهای فرسوده بود، وزارت مسکن و شهرسازی گفتند که این بستههای تشویقی برای بسیاری از این شهرها فکر میکنم ۵۰۰ شهر هنوز در نظر گرفته نشده است، معاونت عمرانی یعنی شما چه تدبیری برای این موضوع خاص اندیشیدید؟
بحث بافتهای فرسوده خیلی مهم است، آن طرف هم یک موضوعی را رویش کار کردیم که چکار کنیم از مبدا مهاجرت نداشته باشیم، در مقصد ما نه فقط باید حواشی را به آن توجه کنیم، بافت فرسوده را هم در کنار مناطق حاشیه باید به آن توجه کنیم اتفاقا چقدر ارزشمند است که ما نهضت ملی مسکنمان که خوشبختانه این کار هم انجام شده و دوستان در وزارت راه و شهرسازی انجام دادند این را داخل بافت فرسوده بیاوریم، چون خیلی از آن خدمات زیرساختی دیگر نیاز ندارد آب است، گاز، برق، تلفن همه چیز است وقتی شما یک پهنهای را الحاق میکنید به یک شهری باید کل خدمات و امکانات هم ببرید و کلی هزینه کنید، ولی در بافت فرسوده دیگر اینها نیاز نیست و خیلی راحت میشود آن نهضت ملی مسکن را محقق کرد خوشبختانه این کار را ما و دوستان در وزارت راه و شهرسازی دنبال کردیم و استان هایمان را فعال کردیم، این که میبینید اخیرا یک مقدار کند بود، این آییننامهها و قوانینش یک سری گپهایی داشت که با این جلساتی که اخیرا گذاشتیم و آییننامهای که اخیرا تصویب شد فکر میکنم خیلی از اینها روغن کاری شود و سرعت بگیرد و یک مقدار بافت فرسوده را بالاخص برای شهرهای بزرگ، چون در کلان شهرها و شهرهای بزرگ بیشتر دیده میشود، اگر این بافت فرسوده را ما ترمیم و نوسازی و بازسازی کنیم هم روی بحث موضوعات کالبدی کار کردیم و هم موضوعات اجتماعی، چون متأسفانه بافتهای فرسوده آسیبهای اجتماعی هم درون آن خیلی زیاد است که آن هم به نوعی مرتفع خواهد شد.
یکی از موضوعات این بود که قرار شد طی دو هفته پروانه ساختمانی داده شود، ولی به نظر میرسد همچنان در بسیاری از شهرها این روند کاغذبازی و بروکراسی خیلی دارد طولانیتر میشود. برای این قضیه چکار باید کرد که حل شود؟
این فرمایشی است که شاید خودم هم در مورد آن دفاعی نداشته باشم، پروانهای که انتظار داریم ظرف یکی دو هفته صادر شود، واقعا شهرداری هم میتواند این کار را انجام دهد، ولی در بحث صدور پروانه دستگاههای دیگر هم هستند که آنها هم ذیصلاح هستند باید نظر دهند، نظام مهندسی، آتشنشانی و ... است خیلی تلاش کردیم که فرایندهای آن را کوتاه کنیم تشریفات زائد را کم کنیم، سرعت را بیشتر کنیم حتی بعضی از شهرهایمان شعار صدور پروانه ساختمان در یک هفته، دو هفته را دادند حتی بحث هوشمندشدن شهرداریها، شهرسازی الکترونیک هدفش همین بود، ولی این ایراد به نظر من ایراد درستی است و باید این را با جدیت بیشتری شهرداریها به آن ورود پیدا کنند و ببینند هر شهری به طبع شهر خودش کجا این گیر است که این فرایند را طولانی میکند و میدانید در نهضت ملی مسکن تفاهمنامهای را با وزارت راه و شهرسازی نوشتیم که دیگر این گیر را نداشته باشیم و خیلی جاها آن فرایند را کوتاه کردیم، الان در نهضت ملی مسکن ما موضوعات شهری را حل کردیم، ولی فکر میکنم در مورد مسائل دیگر این موضوع باید حتما پیگیری شود.
موضوع زمین برای نهضت ملی مسکن حل شده است؟
بله خوشبختانه شهرهایی که زمین داشتند، ما گزارشی را خدمت آقای رئیسجمهور سال گذشته در بحث نهضت ملی مسکن دادیم، ده استان خیلی سرعتشان کم بود.
که مورد تشویق هم قرار گرفتند.
جمالی نژاد: ده تای بالایی مورد تشویق قرار گرفتند و به ده تای پایینی انتقاد خیلی جدی به آنها شد، کار قشنگی را آمدیم ترکیبی گروهی را از وزارت راه و شهرسازی و وزارت کشور آماده کردیم هفتگی بازدید کردند ده استان را، خوشبختانه آنهایی که مشکل زمین داشتند یا مشکلات دیگر، تک تک جلسات در بعضی از شهرها که مثلا کوهستانی بودند، بعضی از شهرهای شمالی محدوده زمین را نمیشد به این راحتی حل کرد، خوشبختانه الان آن ده استان هم سرعت گرفته و تحرک در نهضت ملی مسکنش بیشتر شده و فکر میکنم در طول یک سال و اندی بعد از جلسه شورای عالی مسکن که خدمت آقای رئیسجمهور بودیم خیلی از استانهایمان هم روی بحث تأمین زمین که میدانید خیلی از اینها میآیند شورای عالی معماری و شهرسازی، چون مغایرت اساسی است پهنههایی را الحاق میکنند و خیلی از آن محدودیت زمینها حل میشود، ولی چون خیلی از شهرها آن دست باز را در بحث زمین ندارند و یک سری محدودیتهایی دارند آنها را تدابیر دیگری کردیم.
در مورد اربعین، هشت نه ماه دیگر دوباره میرسیم به زمانی که ۴-۵ میلیون نفر یک باره طی یک دوره بسیار کوتاه میخواهند از مرز عبور کنند اینها بحث حملونقلشان، بحث اسکانشان، بحث تمهیداتی که در داخل مرز باید برای عبور اینها اندیشیده شود موضوع بسیار بسیار مهم و ملی تلقی میشود، شما به عنوان کسی که در این قضیه بسیار موثر هستید چه کردید؟
استاندارانی که مرزهای اربعینی دارند چه این طرف سیستان و بلوچستان و چه آن طرف استان آذربایجان غربی و مرز تمرچین، کردستان و باشماقش، ایلام مرز مهران، کرمانشاه مرزی خسروی و خوزستان چزابه و شلمچه نه فقط جلسات ملی را داریم که میگذاریم و کمیتههای زیرساخت را انجام میدهیم خوشبختانه استانها از الان فعال شدند و هفتگی جلسه دارند و خیلی از مشکلاتی که میبینند در گذشته وجود داشته آسیب شناسی و بررسی میکنند و جایی که ایراد داشته مرتفع میکنند، اربعین از سال گذشته به سمت ماههای تابستانی رفت و حتما باید سیستمهای سرمایشی را آن جا فعال کنیم و تدابیری را داشته باشیم و سالهای آینده کار ما برای این موضوع سختتر خواهد شد و به همین دلیل جلسات فشردهای را داریم، ولی بحث مهم این است که اگر ما بتوانیم آن شهرک اربعین را که فرمایش آقای رئیسجمهور بود و دستور ایشان در همان جلسه اول بود که بتوانیم فضایی را داشته باشیم زیبنده زائرین عزیز که باید در یک طرح جامع دیده شود که برای چند تا از مرزها تهیه شد و برای شورای عالی معماری و شهرسازی بردیم و آن جا مصوب شد، ولی نیاز است که یک اعتباری باشد به هرحال این کار را محقق کنیم، ولی با همین اعتبارات موجود و با همین طرحهای فعلی استان هایمان هم تمام هم و غم ما و اولویت اول ما در همین است.
سامانهای را ما راه اندازی کردیم که از همه استانداران عزیز، مدیران استانی و شهرداران دعوت میکنم که این سامانه منتاک است فوقالعاده سامانه موثری است این سامانه را ما صرفا گذاشتیم برای مدیریت و نظارت بر اتفاقات و اقدامات طرحهای عمرانی استان ها، پیشرفت فیزیکی استانها در آن گذاشته میشود و طرحهای اربعین هم داخل همین است که ما مدام آن را رصد میکنیم هرجای کار که ببینیم طرحهایی است که کند شده یا متوقف شده به همان استان تذکراتش را میدهیم و جلساتش را میگذاریم و سرعت را بیشتر میکنیم.