استاندار آذربایجان شرقی در ادامه دوشنبه‌های کاری خود در پایتخت، با فرود عسگری، رئیس کل گمرک جمهوری اسلامی ایران دیدار و بر پیگیری مسائل و مطالبات فعالان اقتصادی استان در حوزه گمرک، تجارت خارجی، ترانزیت و حمل و نقل تأکید کرد.
بهرام سرمست در این دیدار، با ارائه صورتجلسه نشست مشترک فعالان اقتصادی آذربایجان شرقی با رئیس کل گمرک جمهوری اسلامی ایران، خواستار بررسی و اقدام درخصوص مصوبات و مطالبات مطرح شده از سوی بخش خصوصی استان شد.
این نشست پیش تر با حضور فرود عسگری، معاونان و مدیران ستادی گمرک ایران، نمایندگان مجلس، اعضای هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تبریز، نمایندگان بخش خصوصی و جمعی از مدیران دستگاه های دولتی، قضائی و نظارتی استان برگزار شده بود.
یکی از مهم ترین محورهای مطالبات بخش خصوصی، ایجاد مدیریت واحد در پایانه‌های مرزی در مرزها بود. بر این اساس، پیشنهاد شده است گمرک ایران با اجرای ماده ۱۲ قانون امور گمرکی، زمینه استقرار مدیریت واحد مرزی و تعیین دقیق وظایف و اختیارات دستگاه های مستقر در مرز را فراهم کند.
همچنین با توجه به حجم بالای فعالیت ها در گمرک بازرگان، پیشنهادهایی از جمله انتقال بخشی از فرایند ترخیص کالا به پس‌کرانه های خوی و جلفا، استفاده بیشتر از ظرفیت گمرکات سرو و پلدشت، هدایت کالاهای فسادپذیر به مرز رازی و کالاهای اساسی به بازرگان و مشارکت بخش خصوصی در امور اجرایی و مدیریتی ترانزیت مطرح شده است.
تسریع در احداث مراکز پشتیبانی و لجستیکی در پس کرانه پایانه مرزی بازرگان و هماهنگی با گمرک ترکیه برای راهاندازی بازارچه مرزی ساری سو نیز از دیگر پیشنهادهای ارائه شده بود.
توسعه گمرکات تخصصی در شمال‌غرب
فعالان اقتصادی همچنین بر ضرورت کاهش تمرکز صادرات محصولات هیدروکربنی در گمرک بازرگان تأکید کردند و پیشنهاد دادند گمرکات رازی و سرو نیز به‌عنوان گمرک تخصصی صادرات محصولات هیدروکربنی تعیین شوند.
بر اساس این پیشنهاد، امکان خروج محصولات هیدروکربنی، روغن‌های صنعتی، تینر، رنگ و رزین از این گمرکات و تجهیز آنها به امکانات تخصصی می‌تواند به توزیع ترافیک صادراتی، کاهش توقف ناوگان در بازرگان و افزایش تاب‌آوری مسیرهای صادراتی شمال‌غرب کشور کمک کند.
تأکید بر توسعه حمل‌ونقل ریلی
استقرار گمرک در ایستگاه های راه‌آهن تبریز، شهید سلیمی و قره تپه سلماس از دیگر مطالبات بخش خصوصی بود.
بر اساس این پیشنهاد، ایجاد گمرک ریلی مجاز برای صادرات و ترانزیت در این ایستگاه‌ها می‌تواند ضمن افزایش سهم حمل‌ونقل ریلی، فشار بر پایانه‌های جاده‌ای را کاهش داده و زمینه توسعه فعالیت‌های لجستیکی را فراهم کند.
بخش خصوصی استان نیز آمادگی خود را برای سرمایه‌گذاری در ایجاد و توسعه زیرساخت‌های لجستیکی موردنیاز در این ایستگاه‌ها اعلام کرده است.
همچنین برای رفع مشکلات واردات ریلی از مرز اینچه‌برون، پیشنهاد شده است تا زمان رفع مشکلات زیرساختی و کمبود واگن، امکان انتقال کانتینر از واگن به تریلی و حمل زمینی آن تا گمرک مقصد در داخل کشور فراهم شود.
ضرورت نوسازی تجهیزات ایکس‌ری و سامانه‌های گمرکی
تقویت و نوسازی دستگاه‌های آشکارساز (X-ray)، افزایش تعداد آنها، اتصال دستگاه‌های ایکس‌ری گمرکات داخلی از جمله بازرگان، جلفا و سهلان و همچنین اتصال آنها به تجهیزات گمرکات مرزی کشورهای مقابل، از دیگر پیشنهادهای مطرح‌شده بود.
فعالان اقتصادی همچنین بر ضرورت رفع قطعی‌های مکرر سامانه‌های الکترونیکی، تقویت زیرساخت‌های نرم‌افزاری و استمرار خدمات در پایانه‌های مرزی تأکید کردند.
شبانه‌روزی شدن فعالیت دستگاه‌های مستقر در پایانه مرزی بازرگان و تدوین دستورالعمل ادامه خدمات مرزی در شرایط عدم دسترسی به سامانه‌ها نیز از مطالبات مطرح‌شده بود.
تسهیل فرایند آزمایش و ترخیص کالا
کمبود آزمایشگاه‌های تخصصی در گمرکات شمال‌غرب و طولانی شدن فرایند تأیید کالا نیز در این نشست مورد توجه قرار گرفت.
استقرار آزمایشگاه‌های تخصصی در گمرکات، تعیین مهلت قانونی برای اعلام نتایج آزمایش، استفاده از ظرفیت آزمایشگاه‌های بخش خصوصی و دانشگاه‌ها و بهره‌گیری از امکانات شرکت‌هایی مانند پتروشیمی تبریز برای تعیین ماهیت فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی از جمله پیشنهادهای ارائه‌شده بود.
همچنین پیشنهاد شد برای کالاهایی که ماهیت، ترکیب و منشأ آنها ثابت است و به‌صورت دوره‌ای وارد کشور می‌شوند، از «سابقه عینی» و نتایج آزمایش‌های قبلی استفاده شود تا از تکرار آزمایش‌ها و تحمیل هزینه و زمان مضاعف به فعالان اقتصادی جلوگیری شود.
درخواست تسهیل تجارت با ترکیه
بخش دیگری از مطالبات به توسعه روابط تجاری با ترکیه اختصاص داشت. در این زمینه، افزایش ظرفیت تردد کامیون‌ها در مرزهای شمال‌غرب، مذاکره برای امکان صادرات قیر و شیشه ایرانی به ترکیه، فراهم شدن امکان بارگیری کامیون‌های ایرانی در بندر مرسین و اجرای کامل تفاهم‌نامه‌های مشترک از جمله کریدور سبز پیشنهاد شد.
همچنین بر تقویت حضور استان‌ها و بخش خصوصی در کمیسیون‌های مشترک اقتصادی ایران و کشورهای هدف تأکید شد.
اصلاح رویه‌های ترخیص و حمایت از صنایع
اصلاح رویه ترخیص کالا برای محموله‌های فله‌ای و ماشین‌آلات نیز از دیگر مطالبات مطرح‌شده بود. پیشنهاد شد به جای نگهداری ۱۰ درصد کالا در گمرک، واردکننده بتواند ضمانت‌نامه معتبر بانکی معادل ارزش آن بخش ارائه کرده و کل محموله ترخیص شود.
رفع مشکلات واردات مواد اولیه صنایع پایین‌دستی نفت، گاز و پتروشیمی، از جمله زایلن، تولوئن، اسید استیک، ایزوبوتانول‌ها و MTBE و همچنین حل مشکل عبور موقت مواد نفتی و پتروشیمی مشمول استانداردسازی از دیگر پیشنهادهای فعالان اقتصادی بود.
سرمست در ادامه این پیگیری‌ها، صورتجلسه نشست فعالان اقتصادی استان را برای بررسی و صدور دستورات لازم به رئیس کل گمرک جمهوری اسلامی ایران ارائه کرد تا مسائل مرتبط با حوزه اجرایی گمرک در مسیر رفع موانع تولید، تجارت خارجی و ترانزیت استان قرار گیرد